Kategoria: O instytucie

Instytut Dokumentacji Architektury (IDA) powstał w listopadzie 2018 r. jako rozwinięcie projektu „Twórcy Śląskiej Architektury. Portrety” realizowanego od 2014 r. z inicjatywy Biblioteki Śląskiej w Katowicach. Jest także rezultatem aktywnej, społecznej działalności Interdyscyplinarnego Zespołu Naukowo-Badawczego „Reflektory”, współpracującego od kilku lat z Biblioteką Śląską. Zespół tworzą architekci, historycy sztuki, fotograficy, pracownicy naukowi, studenci, a także badacze i twórcy spoza środowiska akademickiego. Jako jedni z pierwszych dostrzegli oni wartość i urodę śląskiej architektury „źle urodzonej”, postanowili ją zbadać, opisać, promować i chronić.
Stałymi współpracownikami Instytutu są: Stowarzyszenie Architektów Polskich, Śląska Okręgowa Izba Architektów RP, Muzeum Architektury we Wrocławiu oraz pracownicy naukowi Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej, Instytutu Nauk o Sztuce Uniwersytetu Śląskiego oraz Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach. Patronat medialny nad projektem objęły: „ARCH”, „Architektura&Biznes”, Architektura-Murator” oraz „Zawód: Architekt”.
Zespół IDA tworzą: Iga Herok-Turska, dr Aneta Borowik, Bogusław Małusecki oraz Przemysław Czernek. Interdyscyplinarny Zespół badawczy „Reflektory” tworzą: Historycy sztuki – prof. dr hab. Ewa Chojecka, dr Aneta Borowik, Przemysław Czernek, Dominika Śliwińska, architekci: Alina Borowczak-Grzybowska, Jakub Bródka, , Beata Dymarska, Julia Giżewska, dr Prof. WST Andrzej Grzybowski, Jurand Jarecki, Maciej Kaczkowski, Jacek Kamiński, Rafał Lipiński, Małgorzata Malanowicz, Bogusław Małusecki, dr Ryszard Nakonieczny, dr Justyna Swoszowska, dr hab. Tomasz Wagner, dr Jerzy Wojewódka, dr hab. prof. Pol.Sl. Magdalena Żmudzińska-Nowak oraz zespół fotograficzno-filmowy: Marek Pęczak, Anna Tomaka-Wójcik, Iwona Wander, Jan Zub.
Cele Instytutu Dokumentacji Architektury:
1. Prowadzenie działalności archiwizacyjno-dokumentacyjnej i digitalizacji materiałów dotyczących dziedzictwa architektury województwa śląskiego oraz podejmowanie działań na rzecz ochrony obiektów zagrożonych utratą.
2. Stworzenie bazy źródłowej dla obecnych i przyszłych badań nad architekturą powojenna oraz biografiami jej wybitnych twórców.
3. Prowadzenie interdyscyplinarnych prac naukowo-badawczych, edukacyjnych i popularyzatorskich w zakresie dziedzictwa architektury Górnego Śląska 2. połowy XX wieku.
4. Uhonorowanie w formie benefisów śląskich architektów nestorów.
5. Integracja środowiska twórców, badaczy, studentów wokół zagadnień związanych z architekturą regionu oraz problematyką „nowego dziedzictwa” i jego ochrony.
Przedsięwzięcia realizowane przez Instytut Dokumentacji Architektury:
I. Działalność archiwizacyjno-dokumentacyjna
1. Archiwum Architektów – gromadzenie, opracowanie, digitalizacja i udostępnianie zbiorów.
2. Pracownia Architektów – rekonstrukcja warsztatu pracy architektów z 2. połowy XX wieku.
3. Nowe Archiwum – pozyskiwanie nowych materiałów źródłowych (wywiady, filmy, materiał fotograficzny).
II. Działalność naukowo-badawcza
1. Seria wydawnicza „Reflektory”, poświęcona powojennej architekturze. Pierwszy tom serii pt. „Reflektory. Dziedzictwo architektury Górnego Śląska 2 połowy XX wieku” ukazał się w 2017 r. i otrzymał Nagrodę Ministra Inwestycji i Rozwoju (2019 r.) za publikację w dziedzinach architektury i budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
2. Granty i projekty badawcze: udział w polsko-niemieckim projekcie badawczym poświęconym architektonicznemu dziedzictwu rodu Ballestremów oraz projekt „Współczesna architektura regionalna Śląska Cieszyńskiego”.
3. „Architektoniczna Triada” – cykliczne wykłady (profesorski, studencki, gościnny) dotyczące architektury Śląska i jej twórców.
4. Cykl „Dobra książka o architekturze”.
5. Udział w sesjach i konferencjach naukowych w kraju i za granicą.
III. Działalność edukacyjno-popularyzatorska
1. Cykl „Twórcy Śląskiej Architektury. Portrety” – obejmuje realizację wystaw
architektonicznych, map „Szlakiem Architekta”, katalogów, notacje filmowe „Portret
architekta” oraz benefisy architektów-nestorów. Do chwili obecnej odbyły się 4 edycje
projektu: arch. Henryk Buszko (2014), arch. Aleksander Franta (2015), arch. Jerzy Gottfried (2016), arch. Jurand Jarecki (2018). Kolejne edycje cyklu – w przygotowaniu.
2. „Złota 10 Architektury Miast Metropolii Śląskiej” – cykl plebiscytów, wystaw i prezentacji
będących formą promocji obiektów śląskiej architektury powojennej.
3. Plenery architektoniczno-historyczne – powrót do tradycji rysowania odręcznego, będącego domeną zawodu architekta. To także sposób na popularyzację małych miejscowości, np. plener i wystawa „Dębowiec – małe centrum świata Śląska Cieszyńskiego.”
4. Wystawiennictwo – wystawy i wernisaże w kraju i za granicą.

O nas

Instytut Dokumentacji Architektury (IDA) powstał w listopadzie 2018 r. Jest rozwinięciem projektu „Twórcy Śląskiej Architektury. Portrety” realizowanego od 2014 r. w Bibliotece Śląskiej. Jest także rezultatem aktywnej, społecznej działalności Interdyscyplinarnego Zespołu Badawczego „Reflektory”, współpracującego od kilku lat z Biblioteką Śląską. Zespół tworzą architekci, historycy sztuki, fotograficy, pracownicy naukowi, studenci, a także badacze i twórcy spoza środowiska akademickiego. Jako jedni z pierwszych dostrzegli oni wartość i urodę śląskiej architektury „źle urodzonej”, postanowili ją zbadać, opisać, promować i chronić.