O nas

Logo IDA

Instytut Dokumentacji Architektury (IDA) powstał w listopadzie 2018 r. Jest rozwinięciem projektu „Twórcy Śląskiej Architektury. Portrety” realizowanego od 2014 r. w Bibliotece Śląskiej. Jest także rezultatem aktywnej, społecznej działalności Interdyscyplinarnego Zespołu Badawczego „Reflektory”, współpracującego od kilku lat z Biblioteką Śląską. Zespół tworzą architekci, historycy sztuki, fotograficy, pracownicy naukowi, studenci, a także badacze i twórcy spoza środowiska akademickiego. Jako jedni z pierwszych dostrzegli oni wartość i urodę śląskiej architektury „źle urodzonej”, postanowili ją zbadać, opisać, promować i chronić.

Projekt został zainicjowany przez Igę Herok-Turską (Biblioteka Śląska) przy współpracy z prof. zw. dr hab. Ewą Chojecką oraz pracownikami naukowymi Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej, Zakładu Historii Sztuki Uniwersytetu Śląskiego, Stowarzyszeniem Architektów Polskich, Śląską Okręgową Izbą Architektów RP, Wyższą Szkołą Techniczną w Katowicach i Muzeum Architektury we Wrocławiu.

Cele Instytutu Dokumentacji Architektury:

  1. Prowadzenie działalności archiwizacyjno-dokumentacyjnej i digitalizacji materiałów dotyczących dziedzictwa architektury Górnego Śląska i województwa śląskiego oraz podejmowanie działań na rzecz ochrony obiektów zagrożonych utratą.
  2. Stworzenie bazy źródłowej dla obecnych i przyszłych badań nad architekturą powojenna oraz biografiami jej wybitnych twórców.
  3. Prowadzenie interdyscyplinarnych prac naukowo-badawczych, edukacyjnych i popularyzatorskich w zakresie dziedzictwa architektury Górnego Śląska 2. połowy XX wieku.
  4. Uhonorowanie w formie benefisów śląskich architektów nestorów.
  5. Integracja środowiska twórców, badaczy, studentów wokół zagadnień związanych z architekturą regionu oraz problematyką „nowego dziedzictwa” i jego ochrony.

Przedsięwzięcia realizowane przez Instytut Dokumentacji Architektury:


I. Działalność archiwizacyjno-dokumentacyjna

  1. Archiwum Architektów – gromadzenie, opracowanie, digitalizacja i udostępnianie zbiorów.
  2. Pracownia Architektów – odtworzenie warsztatu pracy architektów z 2. połowy XX wieku.
  3. Nowe Archiwum – realizacja, rejestracja i udostępnianie własnych (IDA) materiałów źródłowych (wystawy, filmy, fotografie, wydawnictwa, wykłady, benefisy, rozmowy, spotkania, wydarzenia etc).

II. Działalność naukowo-badawcza

  1. Realizacja serii wydawniczej „Reflektory” poświęconej twórcom powojennej architektury. Pierwszy tom serii pt. „Reflektory. Dziedzictwo architektury Górnego Śląska 2 połowy XX wieku” ukazał się w 2017 r. i otrzymał Nagrodę Ministra Inwestycji i Rozwoju (2019 r.) za publikację w dziedzinach architektury i budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
  2. Prezentacja cyklu 3 wykładów (profesorski, studencki, gościnny) pt. „Architektoniczna Triada” ukazujących polską architekturę powojenną i jej najwybitniejszych twórców. 
  3. Udział w sesjach i konferencjach naukowych w kraju i za granicą.

III. Działalność edukacyjno-popularyzatorska

  1. Cykl „Twórcy Śląskiej Architektury. Portrety” – obejmuje realizację wystaw
    architektonicznych, map „Szlakiem Architekta”, notacji filmowych, wydawnictw katalogowych oraz benefisy architektów- nestorów. Do chwili obecnej odbyły się 4 edycje
    projektu: arch. Henryk Buszko (2014), arch. Aleksander Franta (2015), arch. Jerzy Gottfried (2016), arch. Jurand Jarecki (2018). Kolejne edycje cyklu -w przygotowaniu.
  2. „Złota 10 Architektury Miast Metropolii Śląskiej” – cykl plebiscytów, wystaw i prezentacji
    będących formą promocji obiektów śląskiej architektury powojennej.
  3. Plenery architektoniczno-historyczne – to powrót do dobrej tradycji rysowania odręcznego, będącego domeną zawodu architekta. To także sposób na popularyzację małych miejscowości, np. – „Dębowiec – małe centrum świata Śląska Cieszyńskiego.”
  4. Wystawiennictwo – wystawy i wernisaże w kraju i za granicą.

*
W roku 2018 działalność Zespołu „Reflektory” i Biblioteki Śląskiej zrealizowano pod Patronatem Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego i przy współpracy z Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie.

*

Interdyscyplinarny Zespół badawczy „REFLEKTORY” tworzą:

Historycy sztuki: prof. zw. dr hab. Ewa Chojecka, dr Aneta Borowik, dr Patryk Oczko, mgr Przemysław Czernek, Dominika Śliwińska,

Architekci: dr hab. prof. Pol.Sl. arch. Magdalena Żmudzińska-Nowak, dr. arch. Prof. WST Andrzej Grzybowski, dr hab. arch. Tomasz Wagner dr arch. Justyna Swoszowska, dr arch. Ryszard Nakonieczny, dr arch. Jerzy Wojewódka, arch. Małgorzata Malanowicz, arch. Bogusław Małusecki, arch. Piotr Fischer, arch. Maciej Kaczkowski, arch. Beata Dymarska,  Julia Giżewska i Jakub Bródka (studenci).

Zespół foto, film:  Anna Tomaka-Wójcik, Iwona Wander, Marek Pęczak, Jan Zub.